ഇന്നലെ ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്ന ഷാങ്ഹായ് കോർപ്പറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ്റെ (എസ്സിഒ) സുപ്രീം കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമാരുടെ 18-ാമത് യോഗത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി “സ്മാർട്ട് കോടതികളും ജുഡീഷ്യറിയുടെ ഭാവിയും” എന്ന പരിപാടിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുകയായിരുന്നു ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്.
പൗരന്മാരിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാനും നീതി അവശ്യ സേവനമായി നൽകാനും ജുഡീഷ്യറി സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ധനഞ്ജയ വൈ ചന്ദ്രചൂഡ് പറഞ്ഞു.
ഇ-കോടതി പദ്ധതിയുടെ മൂന്നാം ഘട്ടത്തിന് കേന്ദ്രം അടുത്തിടെ ഫണ്ട് അനുവദിച്ചതോടെ, ആക്സസ് ചെയ്യാവുന്നതും കാര്യക്ഷമവും സുതാര്യവുമായ ഒരു ജുഡീഷ്യറി കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഒരു ജുഡീഷ്യറി വിഭാവനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സമർപ്പിത ശ്രമമാണ് ഇ-കോടതികളെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ചന്ദ്രചൂഡ് പറഞ്ഞു.
ഒന്നും രണ്ടും ഘട്ടങ്ങൾ പ്രാദേശിക തലത്തിൽ ആവശ്യമായ ഡിജിറ്റൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ സൃഷ്ടിച്ചു. മൂന്നാം ഘട്ടം നീതിന്യായ വിതരണ സംവിധാനത്തിലേക്കുള്ള പൗരന്മാർക്ക് പ്രവേശനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ ലളിതമാക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. “എല്ലാ ഇ-സംരംഭങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഒരു ഡാറ്റാ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ചട്ടക്കൂടിനാൽ ആയിരിക്കും, കൂടാതെ സ്വകാര്യത ആശങ്കകളോട് സംവേദനക്ഷമതയുള്ളതുമാണ്,” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
“നീതി കേവലം ഒരു ‘പരമാധികാര പ്രവർത്തനം’ മാത്രമല്ല, ഒരു ‘അത്യാവശ്യ സേവനം’ ആണെന്ന കാര്യത്തിൽ ഇപ്പോൾ ആഗോളതലത്തിൽ ഒരു സമവായമുണ്ട്. അതനുസരിച്ച്, സ്മാർട്ട് കോടതികളുടെ രൂപകൽപ്പന ഈ മാറ്റത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കണം, കൂടാതെ പൗരന്മാരിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാനും അവശ്യ സേവനമായി നീതി ലഭ്യമാക്കാനുമുള്ള ഒരു പ്രധാന സഹായിയായി സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നു.”
എല്ലാവർക്കും സമയബന്ധിതവും ഫലപ്രദവുമായ നീതി ഉറപ്പാക്കാൻ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ ആവശ്യകത ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അടിവരയിട്ടു. “ആ ലക്ഷ്യം മനസ്സിൽ വെച്ചുകൊണ്ട്, പൗരന്മാരും നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയും തമ്മിലുള്ള അന്തരം നികത്താൻ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമായിരിക്കുന്നു,” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
“കോവിഡ് -19 പാൻഡെമിക് ലോകത്ത് ആഴത്തിലുള്ള മുദ്ര പതിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ജുഡീഷ്യൽ കാര്യക്ഷമത, നീതിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, സാമൂഹിക നീതി എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി നമ്മുടെ നീതിന്യായ സേവന സംവിധാനത്തെ അടിസ്ഥാനപരമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ഇത് അവസരമൊരുക്കി,” ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ചന്ദ്രചൂഡ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഇ-കോടതികൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ഏകജാലക കേന്ദ്രം പോലെയുള്ള ഏകദേശം 4 ലക്ഷത്തോളം പൊതു സേവന കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ശൃംഖലയിലൂടെ രാജ്യത്തിൻ്റെ വിദൂര കോണിലുള്ള പൗരന്മാർക്ക് ഇ-ഫയലിംഗ്, കോടതി ഫീസ് ഇ-പേയ്മെൻ്റ് തുടങ്ങിയ കോടതി നടപടിക്രമങ്ങൾ പ്രാപ്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
പാൻഡെമിക് സമയത്ത് ആഴത്തിൽ അനുഭവപ്പെട്ട ഇന്ത്യയിലെ ഡിജിറ്റൽ വിഭജനം കാരണം, സാങ്കേതിക സംരംഭങ്ങൾ ആരെയും ഒഴിവാക്കുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ഇ-കോടതി പദ്ധതിയുടെ ആദ്യ രണ്ട് ഘട്ടങ്ങൾ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ സജ്ജമാക്കിയതായി സിജെഐ പറഞ്ഞു.
വെള്ളിയാഴ്ച ആരംഭിച്ച മൂന്ന് ദിവസത്തെ പരിപാടിയിൽ സുപ്രീം കോടതിയിലെ ജസ്റ്റിസുമാരായ സഞ്ജയ് കിഷൻ കൗൾ, കെഎം ജോസഫ് എന്നിവരും പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്.
കസാക്കിസ്ഥാൻ, കിർഗിസ്ഥാൻ, ചൈന, റഷ്യ, താജിക്കിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഒപ്പുവെച്ചതിന് ശേഷം രൂപീകരിച്ച “ഷാങ്ഹായ് ഫൈവ്” അടിസ്ഥാനമാക്കി 2001-ലാണ് ഷാങ്ഹായ് കോർപ്പറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ രൂപീകരിച്ചത്. ഷാങ്ഹായ് കോർപ്പറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം പരസ്പര വിശ്വാസവും സൗഹൃദവും നല്ല അയൽപക്കവും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ നിരവധി മേഖലകളിൽ ഫലപ്രദമായ സഹകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്.
2006 സെപ്റ്റംബർ 22-ന് ഷാങ്ഹായിൽ (പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈന) ആദ്യത്തെ ഷാങ്ഹായ് കോർപ്പറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമാരുടെ യോഗം നടന്നു. കഴിഞ്ഞ വർഷം, ഷാങ്ഹായ് കോർപ്പറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ സുപ്രീം കോടതി അധ്യക്ഷന്മാർ ദുഷാൻബെയിൽ യോഗം ചേർന്നിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ വർഷം സമർഖണ്ഡ് പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ ഇന്ത്യ ഒരു വർഷത്തേക്ക് എസ്സിഒയുടെ റൊട്ടേഷൻ പ്രസിഡൻ്റ് സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തു.
ഇന്ത്യയെ കൂടാതെ, ചൈന, കസാക്കിസ്ഥാൻ, കിർഗിസ്ഥാൻ, പാകിസ്ഥാൻ, റഷ്യ, താജിക്കിസ്ഥാൻ, ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ എന്നിവയാണ് എസ്സിഒ അംഗരാജ്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, ബെലാറസ്, ഇറാൻ, മംഗോളിയ എന്നിവ എസ്സിഒ നിരീക്ഷകരാണ്, അർമേനിയ, അസർബൈജാൻ, കംബോഡിയ, നേപ്പാൾ എന്നിവ എസ്സിഒ സംഭാഷണ പങ്കാളികളാണ്.
